Kinderrechten: we zijn er nog niet

Op 20 november staat de wereld stil bij de rechten van het kind. Dat blijft nodig, want de rechten van het kind worden op veel plaatsen geschonden. In 1989 werd de internationale gemeenschap het eens over een verdrag dat de kinderrechten moet waarborgen. Nu, 26 jaar later, moeten we vaststellen dat er nog een hoop moet gebeuren.

Door Albert Jaap van Santbrink, directeur Terre des Hommes

Miljoenen slachtoffers kinderarbeid

Nog steeds zijn 168 miljoen kinderen dagelijks slachtoffer van kinderarbeid. Nog eens 5,5 miljoen minderjarigen staan bloot aan dwangarbeid. Neem nou Musa, een Tanzaniaans jongetje dat dagelijks loodzwaar werk verricht in een goudmijn. Hij heeft werkdagen van 12 uur zonder pauze en kan niet naar school. Allemaal zaken die in het kinderrechtenverdrag zijn geregeld maar waar Musa alleen maar van kan dromen. In plaats van een veilige omgeving moet hij het doen met een smalle schacht waar hij met gevaar voor eigen leven gouderts uithakt.

VN richtlijnen vrijblijvend

Wat kan Nederland hier aan doen? Laten we voorop stellen dat kinderarbeid in Nederland hoog op de politieke agenda staat. Twee jaar geleden kwam de regering met een uitwerking van een reeks VN-richtlijnen, die bedrijven handvatten biedt om onder meer kinderarbeid te voorkomen. Probleem is echter dat VN-richtlijnen niet dwingend zijn. Ook transparantie over arbeidsomstandigheden is in Den Haag geregeld onderwerp van gesprek. Maar een wet die zogeheten ketentransparantie verplicht stelt is er tot op de dag van vandaag niet gekomen. Daardoor blijft kinderarbeid bestaan en kunnen miljoenen kinderen zoals Musa geen normaal leven leiden.

Zoeken naar herkomst

Van het goud dat in Nederland wordt geïmporteerd is de herkomst niet altijd bekend. Er is sprake van veel tussenhandel. Dat kan betekenen dat het goud dat wij hier kopen met kinderarbeid kan zijn gewonnen. Hierdoor is het voor consumenten niet duidelijk of aan een product kinderhanden te pas zijn gekomen of niet.

Verbod is eerste stap

Een verbod op de verkoop van producten die door kinderhanden zijn gemaakt zou een stap in de goede richting zijn, zoals Kamerlid Van Laar eerder bepleitte in een initiatiefnota. Zo´n verbod verplicht bedrijven zelf naar hun productie- of inkoopketen te kijken, zonder dat daarbij precieze procedures zijn voorgeschreven.

Maar er is meer nodig

Maar een verbod alleen zal niet voldoende zijn. Want daarmee heeft Musa nog geen garantie dat hij kan opgroeien in een veilige omgeving en naar school kan. Zijn familie is tenslotte nog steeds arm en daarmee afhankelijk van kinderarbeid. Voorkomen moet worden dat kinderen zoals hij vervolgens terechtkomen in andere sectoren die net zo schadelijk of nog schadelijker zijn, zoals de prostitutie. Microfinanciering voor ouders blijft nodig om de armoedeval te doorbreken en Musa de kans te geven naar school te gaan.

Schone keten

Volgende maand kan Nederland daadkracht tonen bij het bezoek van nobelprijswinnaar Kailash Satyarthi in ons land. Hij komt hier op uitnodiging van de Tweede Kamer om te spreken over de kinderrechtenverplichtingen van overheid en bedrijfsleven. Het is belangrijk dat Nederland dan laat zien dat het de naleving van kinderrechten nog serieuzer neemt en bedrijven verplicht aan te tonen dat hun keten schoon is, zodat kinderen als Musa niet meer worden uitgebuit.

Share this: