#endchildslavery: “Slavernij is een schokkende misdaad”

Op de dag van de Rechten van het Kind startte de End Child Slavery Week, een initiatief van Nobelprijs winnaar Kailash Satyarthi uit India. Terre des Hommes doet mee, want deze actieweek is hard nodig: meer dan 5,5 miljoen kinderen leven in slavernij. Onderzoeker van kindslavernij Friedel Hütz-Adams: “Ik ben vaak boos als ik mijn werk doe! Maar de hoop verliezen?” 

 

Terre des Hommes strijdt tegen kinderarbeid

Kindslavernij komt verbijsterend veel voor in de wereld. Dit bleek eens te meer uit het onderzoek dat wetenschapper Friedel Hütz-Adams dit jaar uitvoerde in opdracht van Terre des Hommes. Het resulteerde in het schokkende rapport At twelve year a slave.

Wat heeft u het meest verrast tijdens uw onderzoek voor het rapport At 12 years a slave?

“Mijn eerste verrassing was hoe weinig onderzoek en gegevens er bestaan over slavernij. Het is zo’n schokkende misdaad, dat ik verwacht had veel meer onderzoeken en betrouwbare gegevens verwachtte aan te treffen. Maar het lijkt erop dat veel landen proberen te voorkomen om erover te praten, omdat slavernij diep geworteld is in hun samenleving. We besloten Mauritanië in het rapport op te nemen, terwijl dat niet gepland was, toen we zagen dat daar het hoogste percentage mensen in slavernij leeft. Dit is een land aan de grenzen van Europa en, hoewel ik wist dat er problemen waren, wist ik totaal niet hoe groot het probleem is. Een andere grote verrassing tijdens het onderzoek was het grote aantal kindhuwelijken. Dat dit een probleem is, wisten we, maar niet dat tot een derde van de kinderen in ontwikkelingslanden getrouwd is voordat ze achttien worden en velen zelfs voordat ze vijftien zijn.”

Klopt het dat kinderslavernij afneemt, zoals het afgelopen jaar in sommige nieuwsberichten werd gemeld?

“Er zijn geen gegevens om onderbouwde trends aan te wijzen, want er is te weinig onderzoek. Ik denk dat in veel regio's de dingen langzaam aan het veranderen zijn. Ook in de zwaarst getroffen regio’s, bijvoorbeeld in India. Zodra er meer kansen zijn voor arme mensen om uit de armoede te ontsnappen en als er scholing is voor meer kinderen, zijn er verbeteringen zichtbaar. De eerste verantwoordelijkheid om daarvoor maatregelen te nemen ligt bij de overheid. Ik bestudeer nu al jarenlang kindslavernij in West-Afrika, vanwege mijn onderzoek naar de cacaosector. Tien jaar geleden ontkenden de West-Afrikaanse landen het bestaan van de ergste vormen van kinderarbeid, in het bijzonder de handel in kinderen voor de grote plantages. Maar tegenwoordig geven ze toe dat er een groot probleem is en zijn overheden begonnen met het implementeren van programma’s. Dus ja, ik denk dat er een trend bestaat om de situatie te verbeteren, maar het gaat nog heel langzaam. Bovendien kunnen economische problemen of bijvoorbeeld een periode van droogte in landen als Mali en Burkina Faso deze veranderingen heel snel weer teniet doen.”

Wat zijn volgens u de belangrijkste overwinningen in de strijd tegen kinderslavernij en gedwongen kinderarbeid van de afgelopen jaren?

“De belangrijkste overwinning is de toenemende bewustwording van het probleem, waardoor steeds meer overheden gedwongen worden om er tegen op te treden, van India tot Mauritanië. Maar er is veel meer onderzoek nodig. Hoe vervalt iemand in slavernij? Waarom? En wat zijn de beste manieren om mensen weer uit de slavernij te helpen? Bovendien is het belangrijk dat we de slachtoffers van slavernij een stem geven, zodat ze gehoord worden.”

Voor ons voelt slavernij als een ver-van-mijn-bed-show, een complex fenomeen waar we geen controle over hebben. Wat kunnen wij hier in Nederland doen in de strijd tegen de slavernij?

“Er bestaat in Nederland al een grote druk op bedrijven om er voor te zorgen dat hun producten vrij zijn van slavernij. We kunnen de druk nog opvoeren. We moeten daarom blijven vragen aan bedrijven wat ze doen, transparantie eisen over hun productieketen. En we moeten blijven vechten voor strengere wetten. In een niet zo verre toekomst wil ik bedrijven aanklagen die geen moeite doen om meer transparantie in hun productieketens te geven en die niet kunnen bewijzen dat ze aan alle wetten hebben gehoorzaamd. Daarnaast slavernij moet hoger op de politieke agenda staan. Wanneer onze politieke leiders landen bezoeken waar slavernij voor komt, dan moeten ze de leiders van die landen daar op aanspreken en niet alleen nieuwe zakencontracten ondertekenen. Slavernij is een misdaad tegen de rechten van de mens.”

Iedereen voelt wel aan dat gedwongen kinderarbeid schadelijk is voor een kind. Maar wat zijn precies de gevolgen voor het welzijn van een kind?

“Het hangt af van de vorm van slavernij. Het werk kan schadelijk zijn voor hun gezondheid. Ook worden kinderen vak gedwongen zo hard te werken dat het hen fysieke schade toebrengt voor de rest van hun leven. Maar slavernij kan ook een vicieuze cirkel zijn, waarin generatie op generatie gevangen zit. In Mauritanië bijvoorbeeld worden veel mensen in slavernij geboren. Zij hebben geen toegang tot onderwijs. Dat betekent dat ze tijdens de rest van hun leven grote problemen zullen hebben, zelfs als ze uit de slavernij worden bevrijd. Met als gevolg dat zij voor de rest van hun leven in armoede leven en groot risico lopen opnieuw in slavernij te vervallen, als gevolg van hun schulden. In die situatie is het gevaar groot dat de geschiedenis zich herhaalt bij hun kinderen. Sowieso is gebrek aan onderwijs een groot probleem voor de kinderen, want zonder opleiding zullen zij nooit toegang hebben tot een baan met een goed inkomen en dus altijd risico lopen in slavernij te belanden.”

Uw rapport laat zien hoe groot het probleem van kindslavernij is. Verliest u nooit de hoop dat er ooit een einde aan komt?

“Ik ben vaak boos als ik mijn werk doe! Maar de hoop verliezen? Kijk hoe het er honderd vijftig jaar geleden in Duitsland en Nederland voor stond. Het percentage kinderen dat door armoede of schulden moest werken was in veel regio’s hoger dan tegenwoordig in de meeste ontwikkelingslanden. Het is niet altijd gemakkelijk, maar je moet nooit vergeten dat veranderingen tijd, politieke wil en geld kosten.”

Voor meer informatie

Over de End Child Slavery Week

Over de grass roots organisatie Global March van Nobelprijswinnaar Kailash Satyarthi, initiatiefnemer van de End Child Slavery Week.

Share this:

Gerelateerd nieuws