Meta-schikking zet nieuwe standaard voor online kindveiligheid: Terre des Hommes roept Nederland op tot steviger optreden

De historische schikking waarbij Meta tot 17,1 miljard dollar betaalt en ingrijpende maatregelen moet nemen om kinderen beter te beschermen op Facebook en Instagram, moet ook in Nederland en Europa leiden tot verdere actie. Dat stelt Terre des Hommes Nederland.

De overeenkomst in de Verenigde Staten verplicht Meta onder meer tot beperkingen op het gebruik van Facebook en Instagram door kinderen, maatregelen rond nachtelijk gebruik, sterkere leeftijdsverificatie, veiligere contentinstellingen en onafhankelijk toezicht. De schikking volgt op beschuldigingen dat Meta zijn platforms zo heeft ontworpen dat deze schadelijk konden zijn voor kinderen, het publiek onvoldoende heeft geïnformeerd over de risico’s en op onrechtmatige wijze gegevens van kinderen heeft verzameld. Meta ontkent dat het onrechtmatig heeft gehandeld.

Voor ons reikt het belang van deze zaak verder dan Meta en de Verenigde Staten. De schikking laat zien dat overheden technologiebedrijven verantwoordelijk kunnen houden voor de digitale omgeving die zij voor kinderen creëren en concrete veranderingen in het ontwerp van hun producten kunnen afdwingen.

Mickey Andeweg, woordvoerder kinderrechten bij Terre des Hommes Nederland:

“Deze schikking laat zien dat bescherming van kinderen kan worden vertaald naar concrete eisen aan technologiebedrijven. De manier waarop platforms worden ontworpen bepaalt wie contact kan opnemen met kinderen, welke content zij te zien krijgen, hoe gemakkelijk beelden kunnen worden gedeeld en wat er gebeurt wanneer misbruik wordt gesignaleerd of gemeld. Die keuzes hebben directe gevolgen voor de veiligheid van kinderen.”

Nederland heeft een bijzondere verantwoordelijkheid

Nederland is een van de belangrijkste digitale infrastructuurknooppunten ter wereld en speelt tegelijkertijd een grote rol bij het hosten van beeldmateriaal van seksueel misbruik van kinderen, ook wel Child Sexual Abuse Material (CSAM) genoemd. Volgens cijfers van het internationale netwerk INHOPE werd in 2025 43 procent van de gemelde verdachte CSAM-content gehost in Nederland. Van het materiaal dat daadwerkelijk als illegaal CSAM werd aangemerkt, werd 36 procent in Nederland gehost. Daarmee stond Nederland bovenaan.

Achter ieder beeld staat een kind dat seksueel is misbruikt of uitgebuit. Wanneer beelden online beschikbaar blijven, worden gedownload of opnieuw verspreid, kan de impact van dat misbruik jarenlang voortduren.

“Online seksuele uitbuiting van kinderen is ook een Nederlands probleem,” zegt Andeweg. “Een aanzienlijk deel van de wereldwijde digitale infrastructuur bevindt zich hier en die infrastructuur wordt ook misbruikt om beelden van seksueel kindermisbruik op te slaan en te verspreiden. Nederland heeft daarom de mogelijkheid én de verantwoordelijkheid om internationaal voorop te lopen in de bescherming van kinderen.”

Nederland heeft de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet. Sinds 2024 kan de Autoriteit Online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal hostingbedrijven verplichten om materiaal van seksueel misbruik van kinderen van hun servers te verwijderen en boetes opleggen wanneer bedrijven onvoldoende actie ondernemen.

Wij willen dat Nederland verder bouwt aan een samenhangend systeem dat misbruik voorkomt, sneller signaleert, slachtoffers beter beschermt, illegaal materiaal snel verwijdert en kinderen die met seksuele uitbuiting te maken krijgen toegang geeft tot passende en gespecialiseerde hulp.

Eerder ingrijpen om misbruik te voorkomen

Terre des Hommes werkt wereldwijd aan het voorkomen en stoppen van online seksuele uitbuiting van kinderen, waaronder grooming, seksuele afpersing, het vervaardigen en verspreiden van beeldmateriaal van seksueel misbruik en andere vormen van technologie-gefaciliteerd seksueel geweld.

De ervaring uit programma’s en onderzoek laat zien dat bescherming niet alleen bij kinderen en ouders kan worden neergelegd. Technologiebedrijven, overheden, opsporingsdiensten en andere partijen hebben ieder een verantwoordelijkheid om digitale omgevingen veiliger te maken.

Wij pleiten daarom onder meer voor:

• verplichte kinderrechten- en risicoanalyses voor technologiebedrijven;
• Safety by Design, waarbij de veiligheid en rechten van kinderen vanaf het ontwerp worden meegenomen in digitale producten en diensten;
• effectieve opsporing, melding en snelle verwijdering van CSAM;
• sterkere bescherming tegen ongewenst contact tussen volwassenen en kinderen en tegen het verspreiden van seksueel beeldmateriaal;
• onafhankelijk toezicht en duidelijke verantwoordelijkheid voor technologiebedrijven;
• gespecialiseerde en toegankelijke ondersteuning voor kinderen die slachtoffer worden van online seksueel misbruik en uitbuiting;
• voldoende capaciteit bij politie, justitie en jeugdbescherming;
• goede digitale educatie voor kinderen;
• structurele betrokkenheid van kinderen bij beleid en technologie die hun leven beïnvloeden.

“We willen in Nederland een systeem dat eerder ingrijpt. Het verwijderen van beeldmateriaal blijft essentieel, maar wanneer dat nodig is, is een kind vaak al slachtoffer geworden. Preventie moet onderdeel zijn van platformontwerp, wetgeving, toezicht, opsporing en de bredere bescherming van kinderen,” aldus Andeweg.

Ook Europa moet doorpakken

De Amerikaanse schikking komt op een belangrijk moment voor het Europese beleid rond online kindveiligheid.

Wij pleiten al jarenlang voor sterke Europese wetgeving om online seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen te voorkomen en bestrijden. Technologiebedrijven moeten verplicht worden om risico’s voor kinderen te identificeren en te verkleinen, misbruik effectief te signaleren en melden en hun diensten zo te ontwerpen dat kinderen vanaf het begin beter beschermd zijn.

Terre des Hommes heeft eerder duizenden mensen in Nederland gemobiliseerd om betere Europese bescherming tegen online seksuele uitbuiting te eisen en blijft bij Nederlandse en Europese beleidsmakers aandringen op een stevig en toekomstbestendig wettelijk kader.

“De Verenigde Staten laten zien dat overheden vergaande veranderingen kunnen eisen van een van de grootste technologiebedrijven ter wereld,” zegt Andeweg. “Ook Nederland en Europa moeten die ambitie tonen. We beschikken over de kennis, technologie en wetgeving om kinderen beter te beschermen. Die mogelijkheden moeten we consequent inzetten om kindveiligheid structureel onderdeel te maken van het digitale systeem.”

Over Terre des Hommes Nederland

Terre des Hommes Nederland werkt aan het voorkomen en stoppen van kinderuitbuiting. Samen met kinderen, lokale partners, overheden, onderzoekers en bedrijven versterken we systemen die kinderen beschermen en pakken we de omstandigheden aan waarin uitbuiting kan ontstaan en voortbestaan.

Online seksuele uitbuiting van kinderen is een belangrijk onderdeel van ons werk. Via programma’s, onderzoek en belangenbehartiging werkt Terre des Hommes aan betere preventie, bescherming, wetgeving en veiligere digitale omgevingen.