Kinderen hebben altijd recht op extra bescherming

De afgelopen weken explodeerde de sluimerende vluchtelingencrisis midden in ons gezicht. De vluchtelingen kwamen - letterlijk - ineens heel dichtbij. Meer dan de helft van de vluchtelingen in de wereld zijn kinderen; Om te voorkomen dat ook de toekomst van deze kinderen wordt ontnomen, moeten we nu handelen. Albert Jaap van Santbrink, algemeen directeur van Terre des Hommes, over de vluchtelingencrisis en hoe Terre des Hommes hier op inspeelt.

 

Terre des Hommes is een kinderrechtenorganisatie. Waarom roert Terre des Hommes zich in de vluchtelingenproblematiek?

‘Omdat meer dan de helft van de vluchtelingen wereldwijd jonger dan 18 jaar is. Kinderen dus! Dat zie je terug in de groepen vluchtelingen die nu Europa binnenkomen. Kinderen zijn altijd al een kwetsbare groep, laat staan wanneer ze op de vlucht zijn en huis en haard in allerijl hebben achtergelaten. We moeten er voor blijven waken dat elk kind ten tijde van een humanitaire crisis, ongeacht afkomst en reden om te vluchten, altijd extra in bescherming moet worden genomen. Elk kind heeft recht op gezond voedsel, een veilige omgeving, bescherming, medische zorg en onderwijs, psychologische en emotionele steun.’

Wat vindt u van de Europese reactie op de huidige vluchtelingencrisis?

“Europa heeft tot op heden te weinig gedaan om de landen te helpen die het zwaarst geraakt worden door de vluchtelingencrisis. Turkije heeft keer op keer om hulp gevraagd bij de opvang van de twee miljoen vluchtelingen in hun land; Libanon heeft meer dan 1.1 miljoen vluchtelingen te verwerken, dat is een kwart van de gehele Libanese bevolking; in Jordanië worden de omstandigheden voor de 630.000 vluchtelingen met de dag slechter. Het kan daarom voor onze Europese leiders niet als een verrassing komen dat vluchtelingen uit landen zonder toekomstperspectief naar Europa komen om hier een toekomst op te bouwen. En toch lijkt de hele Europese politieke gemeenschap totaal onvoorbereid. De oorlog in Syrië duurt al meer dan 4 jaar, we hadden deze vluchtelingenstroom kunnen voorzien.”

Verschilt de nieuwe stroom vluchtelingen die via Griekenland en Macedonië aankomt in Europa van de vluchtelingenstromen die vanuit Noord-Afrika naar Spanje en Italië trekken?

“De verschillen betreffen percentages. In Spanje en Italië komen meer mensen aan uit Afrikaanse landen. Maar ook daar betreft het voor het grootste deel vluchtelingen uit Syrië, Irak, Afghanistan, Eritrea en andere landen beheerst door oorlog, geweld, onderdrukking en uitzichtloosheid.”

Veel mensen zijn bang dat er nu heel veel economische vluchtelingen Europa binnenkomen.

“De slepende discussie over wie ‘echte’ en wie ‘schijn’ vluchtelingen zijn, is misleidend en gevaarlijk omdat het de dringende roep om humanitaire hulp telkens naar de achtergrond verplaatst. Laten we focussen op de feiten: de meeste vluchtelingen die in Europa aankomen, zijn afkomstig uit Syrië, Irak en Eritrea. Landen die al jarenlang verscheurd worden door oorlog en geweld en in het geval van Eritrea, zware politieke onderdrukking. zij vluchten niet omdat ze dat zo graag willen, om het geluk te beproeven, maar uit bittere noodzaak, uit lijfsbehoud. Dat hoor je ook keer op keer in de interviews. De meeste mensen zouden het liefst weer terug willen naar hun eigen huis.

We moeten niet langer blijven hangen in discussies over de legitimiteit van de vluchtelingen. Die legitimiteit wordt later beoordeeld tijdens de asielprocedures. We kunnen ook niet langer een klein deel van de Europese staten laten opdraaien voor de opvang van deze vluchtelingen. De hele internationale gemeenschap moet nu met snelle, duurzame en humana oplossingen voor de vluchtelingenstroom komen.”

Wat heeft TdH tot nu toe gedaan om te helpen?

“Sinds het begin van de crisis in Syrië richt TdH zich op het helpen en ondersteunen van vluchtelingen in Irak, Syrië, Jordanië, Libanon en Egypte. De projecten van TdH richten zich op verschillende terreinen: directe noodhulp voor vluchtelingen die net aankomen, gezondheidszorg en de bescherming van kinderen. Alle projecten zijn gebaseerd op de fundamentele rechten van het kind zoals vastgelegd in de internationale verdragen.

Terre des Hommes is ook actief in Europa. Zo ondersteunen we in Italië, op het eiland Sicilië, een project voor kinderen van een van onze zusterorganisaties, Terre des Hommes Italië. Binnen dit project worden kinderen die op Lampedusa aan zijn gekomen opgevangen. Terre des Hommes heeft, in samenwerking met lokale hulporganisaties, gelijksoortige projecten in Griekenland, Servië en Hongarije.

Daarbij maakt TdH deel uit van een groep van veertig hulporganisaties die samenwerken binnen de campagne ¨Destination Unknown¨. Deze campagne richt zich op het beschermen van kinderen die op de vlucht zijn.”

Wat kunnen we van de nationale overheden en EU verwachten?

“De Europese leiders kunnen niet beweren dat ze de huidige crisis niet hebben zien aankomen. Hier is jarenlang voor gewaarschuwd. Het conflict is al meer dan vier jaar aan de gang en toch heeft de internationale gemeenschap onvoldoende gedaan om vluchtelingen een veilig en menselijk onderkomen te bieden in de buurlanden van Syrië. Bijvoorbeeld het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft aanzienlijke bedragen voor deze opvang vrijgemaakt, de afgelopen jaren, maar al met al heeft de internationale gemeenschap onvoldoende gedaan. Waarschijnlijk in de hoop dat het probleem vanzelf opgelost zou worden en dat de vluchtelingen keurig in de regio zouden blijven. Dat blijkt nu dus niet te gebeuren. En nu blijkt dat Europa duidelijk niet voorbereid is om op een goede manier om te gaan met de vluchtelingenstromen die de Europese grens bereikt hebben. Overal waar overheden tekort lijken te schieten in de opvang van vluchtelingen die huis en haard hebben achtergelaten, is het de taak van humanitaire organisaties om deze rol op zich te nemen en deze families op te vangen en verder te helpen. Maar onze mogelijkheden zijn beperkt.”

Welke oplossingen staat Terre des Hommes voor?

“Er zijn geen simpele oplossingen voor een situatie zo complex als deze. Daarom moeten alle Europese regeringen tegelijkertijd binnen vier probleemgebieden gaan samenwerken. Terre des Hommes pleit voor:

  • Het herstellen van duurzame en veilige leefomstandigheden in de landen van herkomst van de vluchtelingen. Zo zijn minder mensen gedwongen om te vluchten.
  • Het opzetten van civiele beschermingsmechanismen op de vluchtroutes richting Europa. Op deze manier worden de vluchtelingen beschermd tegen uitbuiting en geweld tijdens hun vlucht.
  • Het garanderen van menselijke leefomstandigheden en het ondersteunen van vluchtelingen die in Europa aankomen.
  • Het voortzetten van de ontmanteling van smokkelnetwerken, netwerken waarbinnen smokkelaars door middel van uitbuiting profiteren van de noodsituatie waarin vluchtelingen verkeren, in plaats van te focussen op het onderdrukken van de vluchtelingen.

Hoe dan ook, te allen tijde moeten we een humane opvang bieden aan vluchtelingen, in het bijzonder aan kinderen. Ik denk dat we er uiteindelijk in zullen slagen deze mensen, jongens en meisjes een betere toekomst te bieden!”

Share this: